|
Trong thời gian khủng hoảng Cam Bốt, Kissinger nói "Nixon đã đến thời điểm kiệt quệ làm các cố vấn của ông âu lo vô cùng." Trong một điện đàm hôm 11 tháng Năm, cả Kissinger và Rogers cùng đồng ý là Nixon đã hoàn toàn hết sinh lực về phương diện tinh thần. Rogers nói "Dường như Nixon không thể nói hết một câu. Đây đúng là dấu hiệu ông bị kiệt sức." Hai ông cảm thấy cần thiết đi gặp Nixon để bàn về tình trạng sức khoẻ của ông và tìm một giải pháp "để giảm bớt áp lực." Nhưng Nixon xem giai đoạn Cam Bốt chỉ như là một trong những chuỗi thất bại ông ta từng đối diện trong cuộc đời. Và mặc dù sự căng thẳng của mỗi cơn khủng hoảng đẩy ông đến bờ vực thẳm kiệt quệ tinh thần, nó cũng làm ông thích thú. Mỗi cơn hoạn nạn là một thử thách cho sự chịu đựng và ngay cả cho đàn ông tính, một cơ hội để chứng tỏ con người của ông. Trong một công văn gửi cho Giám Đốc Thông Tin Herb Klein vào năm 1970, Nixon muốn ông tuyên bố là "Richard Nixon chịu đựng giỏi và dường như ông là người làm việc hay nhất trong trường hợp khó khăn nhất." Đây là một nhận xét có nghi vấn. Thật ra, Nixon làm việc hữu hiệu khi ông ta nghĩ ngợi xâu xa hơn là chỉ phản ứng trong những lúc căng thẳng. Điều này không có nghĩa là Nixon không nhậy cảm trước những cơn sóng đối lập tạo nên bởi "đưa quân" sang Cam Bốt. Ông nói "Đây đúng là giai đọan cực kỳ căng thẳng. Chúng tôi ai cũng mệt nhoài. Tôi phải dời từ căn hộ bị vây quanh bởi những người biểu tình đến tầng hầm của Bạch Ốc để ngủ." Ông rất giận những người đi biểu tình cầm biểu ngữ viết "Đ.M. Henry Kissinger," và ông gọi những phóng viên là "quân khốn nạn" khi họ cho ông là một phạm nhân chiến tranh." Ông nói với Rogers "Bồ câu là loại chim ác nhất." Ehrlichman đùa "Mình sẽ đào đường mương chung quanh Bạch Ốc để giữ những người đi biểu tình xa ra." Kissiger trả lời "Thả cá ăn thịt người vào đó." Phản ứng của Kissinger đối với những những người chỉ trích chính ra là lời tuyên bố chứng tỏ ông là người biết nhiều hơn họ. Không có gì làm ông thoải mái hơn ngoài những gì ông thấy như sự thành công của chiến dịch Cam Bốt. Đó là hơn năm tấn hồ sơ bắt được của Cộng Sản MBVN, những hồ sơ rất quan trọng về dàn trận ở MNVN, về chương trình rất chi tiết cho chiến dịch lật đổ chính phủ Nam Vang của họ, và những giấy tờ chuyên chở hàng hóa qua hải cảng Sihanoukville cho thấy tầm quan trọng của cảng vượt trên khỏi mọi ước đoán. Kissinger khẳng định "Những phân tích gia riêng của tôi ước lượng là cuộc hành quân đã thiêu hủy hay tịch thu được đến 40 phần trăm kho dự trữ của địch trong lãnh thổ Cam Bốt." Giám định của bộ quốc phòng cho biết cuộc hành quân qua biên giới tạm thời đình trệ 12,000 quân lính MBVN xâm nhập vào MNVN. Điều đó làm tăng sự hài lòng của Kissinger. Những giám định hiện thời của ông có thể được xem là một biện minh dễ hiểu cho sự bành trướng chiến tranh gây nhiều sôi nổi. Tuy vậy, giữ cái quan điểm lạc quan này trong chín năm đến khi xuất bản hồi ký thì nó trông có vẻ như là là lời bào chữa hơn là sự đánh giá thực tế của những thắng lợi đem đến bởi cuộc hành quân. Đó cũng là cuộc hành quân mà nó đã giúp sinh ra những điều kiện đem đến những hậu quả vô cùng tai hại sau này cho dân Cam Bốt, nhưng không đem đến những thắng lợi về lâu về dài cho nước Mỹ hay người dân MNVN. William Bundy nói "Cam Bốt thật ra là một trang sử đen trong lịch sử ngoại giao Hoa Kỳ." Nixon tiên đoán là tất cả quân lính Mỹ ở Cam Bốt, ngay cả những cố vấn sẽ được rút về hết từ Cam Bốt vào cuối tháng Sáu. Thêm vào đó, ông ta rất mong mỏi tiếp tục chương trình rút quân Mỹ khỏi VN và hy vọng có thể giảm số quân xuống đến 240,000 người vào mùa xuân 1971, nghĩa là cắt giảm 185,000 quân nữa. Vì những cuộc biểu tình và biểu tình chống biểu tình, gồm hai sinh viên bị bắn chết và 12 người khác bị thương bởi cảnh sát ở Đại Học da đen Jackson, tiểu bang Mississippi, đã không thuyên giảm trong bốn tuần lễ kế tiếp, Nixon dời ngày phúc trình được định trước về Cam Bốt từ cuối đến đầu tháng Sáu. Trong buổi tường trình từ Văn Phòng Bầu Dục hôm mùng 3, ông nhấn mạnh về thành công của cuộc hành quân được kiểm chứng bằng những phim ảnh của bộ quốc phòng cho thấy những kho hàng khổng lồ bị tịch thu – tương đương với tất cả những gì tịch thu "trên toàn MNVN trong cả năm ngoái." Ông cũng khẳng định là cuộc tấn công có thêm lợi điểm là nó chứng tỏ sự hữu hiệu của chương trình Việt Nam Hoá. Chính phủ của ông sẽ làm tròn lời hứa chấm dứt chiến tranh. Đây là một lời nhắn của Nixon cho Thượng Nghị Viện Mỹ khi hai thượng nghị sĩ đề nghị một nghị quyết chấm dứt tài trợ cho tất cả các hoạt động ở Cam Bốt. Nhưng ông cũng chịu khi nghị quyết được phê chuẩn hôm 30 tháng Sáu, và ông cũng sẵn sàng chấp thuận rằng ông không thể duy trì sự có mặt của quân Mỹ ở Cam Bốt. Nhưng ông và Kissinger lo ngại là điều này có thể bị xem như là "một thất bại của Tổng Thống và … một thắng lợi lớn lao" cho các đối thủ của ông. Nixon cũng sợ đó có thể là "một tín hiệu cho kẻ địch…mình phải nói cho họ rõ là lá phiếu này không quan trọng và không có hiệu lực gì hết." Nhưng dĩ nhiên, Cộng Sản và mọi người khác xem lá phiếu như là một điều chứng tỏ sức ép trong nước trên Nixon để chấm dứt chiến tranh đã trở nên bất kháng cự. Để chấm dứt rạn nứt trong nước, Nixon lại đề cập đến sự quan tâm của dân chúng về Cam Bốt và Việt Nam hôm 30 tháng Sáu trong "Phúc trình về Hành quân ở Cam Bốt" dài bẩy ngàn chữ. Bài này lập lại những gì ông nói vào hôm mùng 3 tháng Sáu. Ông cũng đồng ý để được phỏng vấn một tiếng trên đài truyền hình ABC và tuyên bố cuộc đưa quân sang Cam Bốt là "một hành động dứt khoát nhất để phá hủy khả năng của MBVN dùng những phương tiện chiến tranh hiệu nghiệm mà họ đã dùng trong cuộc chiến cho đến ngày hôm nay." Đây này là một nhận xét thổi phồng cho "hành quân vượt biên giới", và nó cho biết về nhu cầu của Nixon để hình dung cuộc hành quân như là một thành công hơn là để đối diện với thực tế ở Đông Nam Á. Cùng lúc với Bạch Ốc có quan điểm hứng khởi này, cá nhân Nixon và Kissinger đang lo ngại về một buổi họp của các nhà ngoại giao tại Hà Nội. Có thể đó là dấu hiệu cho thấy một cuộc tổng phản công mới có thể xảy ra, hoặc đó chính ra là một cách "bảo đảm" với họ là MBVN có ý định "đánh tới cùng." Đến mùa xuân năm 1970, sự bất lực của chính phủ để tìm một lối thoát nhanh chóng và thoả đáng cho chiến tranh VN làm cho Nixon và Kissinger nôn nóng muốn đạt đến thắng lợi nào đó về chính sách ngoại giao mà họ có thể gây chú ý trong mùa tranh cử vào tháng Mười Một. Ray Price, người viết diễn văn cho Nixon nói với Haldeman vào cuối tháng Năm "chúng ta đang bị khó khăn - rất khó khăn mà sự thành công ở Cam Bốt không phải là thứ thành công sẽ giúp chúng ta ra khỏi. Cam Bốt không phải là nguyên do của những cuộc biểu tình gần đây, nó chỉ là cái cò súng." Nixon đối diện với hai tình huống khó xử: thứ nhất, làm sao có tiến triển với những vấn đề quốc tế để giảm đe dọa cho an ninh nước Mỹ, thứ nhì, làm sao gây ấn tượng là chính phủ của ông là bậc thầy trong việc đối phó với những thử thách ở nước ngoài, điều mà có rất ít bằng chứng. Sự vắng mặt của những thắng lợi về chính sách ngoại giao trong mười tám tháng đầu sau khi nhậm chức làm Nixon hầu như hốt hoảng muốn bảo đảm ấn tượng của một chinh phủ hiệu nghiệm. Vào năm 1970, hạn chế của chính phủ Mỹ để xúc tiến hòa bình thế giới bằng cách chấm dứt chiến tranh VN là một vấn đề lớn nhất của họ. VN vẫn là một vấn đề tiến thoái lưỡng nan gây nhiều thất vọng nhất cho Nixon. Mặc dù không bảo đảm là người Mỹ có thể đưa đẩy Hà Nội đến một hòa giải, ông đồng ý với đề nghị của MBVN về một cuộc ngưng bắn với quân lực hai bên ở tại chỗ. Đây là một nhượng bộ quan trọng để Hà Nội tiếp tục giữ quân ở MNVN trong khi hai bên thương thuyết một thoả thuận. Theo Safire, người viết diễn văn cho Nixon để thông báo đề nghị này, Nixon gọi đề nghị đó là "diễn xuất" hay "phô trương." Nó được đưa ra với mục đích chính để gây một tác động chính trị trong nước Mỹ. Hôm mùng 7 tháng Mười, một tháng trước mùa bầu cử tháng Mười Một, Nixon tuyên bố khởi xướng này trong một diễn văn được truyền hình toàn quốc. Trong bài diễn văn, ông cũng đề nghị một hội nghị hòa bình Đông Nam Á để chấm dứt xung đột ở Cam Bốt và Lào. Bài diễn văn được Quốc Hội và dân chúng tiếp nhận một cách hoan hỉ và được ôm choàng lấy bởi những nhà bình luận báo chí vì họ đang chờ một lời mời ngoạn mục mà họ nghĩ sẽ làm thông bế tắc thương thuyết. Khi điều đó không xảy ra, Nixon nhất định, hơn bao giờ hết, tìm mọi cách để khoe trương những thắng lợi ngoại giao khác.
|