|
Cùng lúc đó, Kissinger tường trình cho Nixon một thành quả gọi là về chính sách ngoại giao. Hôm 20 tháng Chạp, trên đường đi Geneva, Kissinger ghé gặp Lê Đức Thọ ở Ba Lê. Vào đầu tháng, Ủy Ban An Ninh Quốc Gia kết luận rằng “ngay từ ban đầu, Cộng Sản không ngớt vi phạm ngưng bắn một cách ồ ạt và ngang nhiên.” Hành động của Hà Nội gây ra “những nghi ngờ trầm trọng” về hiệp định hòa bình. Điều cần thiết là phải bảo đảm ngăn ngừa sự thành công của bất cứ cuộc tấn công nào của Hà Nội trong tương lai. Hôm mùng Bảy tháng Chạp, trong một cuộc họp với Ngoại Trưởng Vương văn Bắc của MNVN, Kissinger hứa sẽ làm bất cứ gì ông có thể làm được để thỏa mãn nhu cầu của Sài Gòn mặc dù ông cũng cẩn thận nói rằng mọi việc đều không chắc chắn vì vụ Watergate. Nhưng ông nói: “Chúng ta đã không đã trải qua tất cả những khổ ải này để có hiệp định ngưng bắn đổ vỡ.” Tuy nhiên, ông không cưỡng lại một trò chơi đểu với TT Thiệu, ông rỉ tai với Ngoại Trưởng Bắc rằng TT Thiệu phải thương lượng với thủ tướng Do Thái Golda Meir “để xem ai sẽ nhận được vũ khí chống xe tăng của Mỹ.” Kissinger nhận thấy buổi họp hôm 20 tháng Chạp với Thọ là một ngạc nhiên đáng mừng. Thọ bàn về nhu cầu khôi phục lại ngưng bắn. Kissinger nghĩ điều đó là dấu hiệu viễn ảnh quân sự bấp bênh của Hà Nội và nó làm ông tin tưởng rằng MBVN yếu hơn là ông nghĩ và MNVN đang chống cự một cách hiệu nghiệm. Tuy vậy, Kissinger lo ngại giao tranh ở Việt Nam có thể bùng nổ trở lại. Hoa Kỳ hy vọng có thể dùng Moscow để can ngăn Hà Nội đừng có những hành động gây hấn mới. Đối với những phân tích gia Hoa Kỳ, những lời phàn nàn từ MBVN về Mỹ đang vi phạm hiệp định Ba Lê một cách có hệ thống bằng cách bí mật giữ quân lính ở Sài Gòn, cung cấp máy bay chiến đấu cho MNVN, và khuyến khích Sài Gòn giam giữ, tra tấn và đối xử tệ bạc 15 ngàn tù binh Việt Cộng trong các trại giam là một cớ cho những hành động gây hấn tiếp tục của họ. Việc Thủ Tướng MBVN Phạm Văn Đồng sẽ thăm viếng Moscow vào tháng Ba cho thấy là Hà Nội có thể hội kiến xin Moscow cho phép mở một loạt tấn công mới. Bất cứ một diễn biến nào như vậy sẽ là một cú đòn cho sự khẳng định của Nixon về hòa bình trong danh dự. Mặc dù bộ ngoại giao đã soạn thảo câu trả lời cho Hà Nội, dường như cách trả lời cho MBVN hữu hiệu hơn là qua Moscow. Nixon quan tâm trở lại về hiệp định hòa bình tháng Giêng 1973 đang đổ vỡ. Hôm 18 tháng Tư, Lê Đức Thọ viết cho Kissinger than phiền rằng ông ta chưa hồi âm cho những thư vào tháng Hai và tháng Ba trước về những vi phạm ngưng bắn của Hoa Kỳ và MNVN. Bốn hôm sau, Kissinger trả lời rằng ông không thấy quan trọng lập lại những lời chối cũ để đáp lại những tố cáo của Thọ, nhất là khi chính Hà Nội là người chịu trách nhiệm về những lạm dụng hiệp định. Kissinger khuyên Thọ đừng cho sự im lặng của ông là dấu hiệu ông không coi mối liên lạc giữa hai người có giá trị. Ông hy vọng tiếp tục trao đổi quan điểm giữa họ có thể thúc đẩy đi tìm một hòa bình bền lâu. Tháng Tư năm 1974 đã gần hết và Kissinger sửa soạn đi Moscow. TT Thiệu cho Nixon biết những hành động tiếp tục gây hấn của MBVN buộc ông phải ngưng mọi đàm luận với Việt Cộng. Hiệp định hòa bình vẫn bị lung lay vì cả Sài Gòn lẫn Cộng Sản đều không thật lòng quan tâm đến hòa giải, thêm vào đó, Bạch Ốc không còn nanh vuốt để tạo áp lực mới trên Hà Nội. Trong trường hợp giao tranh toàn diện bùng nổ trở lại ở Việt Nam, điều này sẽ là một tai họa lớn lao cho sự khẳng định hòa bình trong danh dự và vai trò sứ giả hòa bình không thể thiếu của Nixon. Tuy nhiên, sự quan tâm của báo chí và dân chúng về cơn sốt Trung Đông, cộng với lòng khát khao đưa Việt Nam vào dĩ vãng đã làm câm nín mọi quan tâm về Đông Nam Á. Vì vụ tai tiếng Watergate, Nixon từ chức Tổng Thống hôm mùng 9 tháng Tám năm 1974.
|